Achtergrond en probleemstelling

De Nederlandse geitensector is met circa 320 professionele bedrijven (gemiddeld 1.100 geiten per bedrijf) en een jaarlijkse melkproductie van ruim 400 miljoen kg internationaal toonaangevend. Desondanks loopt de digitalisering van diermonitoring en bedrijfsmanagement ver achter bij bijvoorbeeld de melkveehouderij.

Bestaande sensor- en softwareoplossingen uit de melkveehouderij zijn niet toepasbaar op geiten. Pensbolussen voor koeien zijn fysiek te groot voor geiten en de onderliggende algoritmes zijn volledig gebaseerd op het graasgedrag en de fysiologie van rundvee. Geiten zijn selectieve “knabbelaars” met een ander pensfermentatiepatroon, een sterk seizoensgebonden bronstcyclus en – uniek in de melkveehouderij – de mogelijkheid tot “duurmelken” (meerdere lactaties na één aflammering). Dit maakt dat data-interpretatie, voerstrategie, gezondheidsmonitoring en fokwaardeschatting fundamenteel anders moeten zijn. Een simpele overname of verkleining van melkvee-technologie is technisch niet mogelijk.

Project ‘Digitally, driven by goats’

Dit project realiseert een forse en duurzame inhaalslag door de ontwikkeling en implementatie van een volledig op geiten afgestemd digitaal ecosysteem, bestaande uit:

een nieuwe, kleine pens-pH- en activiteitssensorbolus die wél in geiten past
geitenspecifieke algoritmes voor pensgezondheid, bronst, ziekte en duurmelken
een open, modulair cloudplatform waarin bestaande en nieuwe databronnen (melksystemen, voerstation, melkcontrole, diergezondheid, weerdata en de nieuwe bolus) naadloos samenkomen in één vriendelijk dashboard.

Belangrijkste activiteiten

Het project is opgebouwd uit de volgende concreet uitgewerkte en gefaseerde activiteiten:

Ontwikkeling en validatie van een volledig nieuwe, kleinere pensbolus (≤ 80 gram) inclusief firmware, speciaal ontworpen voor geiten (en in een kleine verkennende pilot ook getest bij schapen).
Ontwikkeling van geitenspecifieke algoritmes voor onder andere vroege detectie van subacute pensverzuring, bronstdetectie, ziekte en afwijkend gedrag, met ≥ 90 % nauwkeurigheid ten opzichte van veterinaire referenties.
Tijdens de ontwikkeling wordt een beperkte pilot uitgevoerd bij 10–15 schapenbedrijven. Indien blijkt dat te grote aanpassingen nodig zijn, wordt de schaaplijn stopgezet en dragen wij de volledige technische roadmap, testresultaten en ontwerpen kosteloos over aan schapenspecialisten die de ontwikkeling eventueel willen voortzetten.
Bouw van het modulaire cloudplatform en realisatie van veilige koppelingen met bestaande systemen via JoinData, UNIFORM-Agri, melkcontrole-organisaties en voerleveranciers.
Gefaseerde praktijkpilots: eerst bij 5 voorlopers (min. 20 geiten per pilot), daarna opschaling met intensieve begeleiding en feedbackrondes.
Uitgebreide communicatie en kennisdeling m.b.v. Lueb-Media via demo-dagen op De Mekkerhof, webinars, video-instructies zodat de gehele sector profiteert.

Doelen en maatschappelijke impact

In de geitensector ontbreekt nog veel fundamentele kennis en data over wat er precies in de geit gebeurt. We leunen momenteel vaak op inzichten uit de koeien- of andere sectoren, aangevuld met praktijkervaring die we de afgelopen jaren bij geiten hebben opgedaan. Met de nieuwe pensbolussen verkrijgen we voor het eerst realtime inzicht in de processen binnen de geit. Dit levert unieke, waardevolle data op die ons in staat stelt grote stappen te zetten op meerdere vlakken, met name op het gebied van diergezondheid (door vroegtijdige signalering van problemen op zowel individueel als koppelniveau), optimalere benutting van voer en water (nu hebben we eigenlijk geen goed beeld of de rantsoenen optimaal zijn en reageren we vooral op uiterlijke signalen), dierenwelzijn en duurzaamheid.

Het project draagt direct bij aan meerdere duurzaamheids- en welzijnsdoelen:

≥ 15 % reductie van antibioticagebruik door vroege signalering van pens- en gezondheidsproblemen
≥ 10 % verbetering van voerefficiëntie en lagere methaanemissie door optimale pens-pH
Aanzienlijke verbetering van diergezondheid en welzijn (minder kreupelheid, uierontsteking en uitval)
Uniforme datastandaarden en benchmark-mogelijkheden voor de gehele Nederlandse geitensector
Lagere administratieve lasten en betere arbeidsomstandigheden voor de geitenhouder
Versterking van de internationale exportpositie van Nederlandse geitenkennis en - technologie

Effectiviteit

De effectiviteit van dit project is uitzonderlijk hoog, omdat het met een gerichte investering een structurele achterstand in digitalisering wegwerkt en directe, meetbare verbeteringen oplevert in diergezondheid, dierenwelzijn, voerefficiëntie, duurzaamheid en arbeidsbesparing. Zowel in de Nederlandse geitensector als internationaal. De Nederlandse geitensector omvat circa 320 professionele bedrijven met samen ruim 350.000 geiten en een jaarproductie van meer dan 400 miljoen kg melk. Nederland fungeert wereldwijd als gidsland op het gebied van genetica, management en duurmelken, maar loopt op digitalisering en sensorgebruik sterk achter op de melkveehouderij. Dit gebrek aan realtime inzicht in de interne toestand van de geit leidt momenteel tot onnodig hoog antibioticagebruik (door laat ingrijpen bij subklinische aandoeningen), suboptimale voerefficiëntie (bijv. door onopgemerkte pensverzuring), hogere emissies (minder efficiënte voerbenutting), gemiste kansen op dierenwelzijn (vroegere detectie van hittestress of pijn) en beperkte arbeidsbesparing.

De kern van de effectiviteit ligt in de introductie van realtime pensdata via de nieuwe, kleinere bolus. Deze data (pH, temperatuur en activiteit) maken vroegtijdige signalering mogelijk van afwijkingen, nog voordat uiterlijke symptomen optreden. Gecombineerd met geitenspecifieke algoritmes en praktische push-meldingen stelt dit geitenhouders en erfbetreders in staat om gerichter te voeren, sneller te interveniëren en preventief te managen. Verwachte effecten zijn: lagere veterinaire kosten, verminderd antibioticagebruik, hogere voerefficiëntie (minder verliezen door subklinische problemen), verbeterd dierenwelzijn en langere levensduur van geiten.

Innovatie

Dit project levert een hoge mate van innovatie door twee internationale noviteiten te introduceren die momenteel nergens ter wereld bestaan en die precies het ontbrekende puzzelstuk vormen voor precisiehouderij in de geitensector.

De kerninnovatie is de ontwikkeling van de eerste commercieel beschikbare pensbolus die specifiek is ontworpen voor geiten. De tweede innovatie ligt in de geitenspecifieke algoritmes en data-ontsluiting. De ruwe data van de bolus worden vertaald naar praktische, geiten-specifieke inzichten via algoritmes die rekening houden met de unieke fysiologie, het selectieve knabbelgedrag en het duurmelken van melkgeiten. Dit resulteert in een dedicated visualisatiemodule met heldere dashboards, trendgrafieken, individuele dierkaarten, push-meldingen bij afwijkingen en specifieke adviesmogelijkheden voor zowel de geitenhouder als erfbetreder (dierenarts, voeradviseur).

Met deze twee gekoppelde innovaties (unieke hardware en geitenspecifieke data-ontsluiting) maakt het project een fundamentele sprong voorwaarts in de digitalisering van de geitensector, vergelijkbaar met de impact die pensbolussen jaren geleden hadden in de melkveehouderij, maar nu volledig afgestemd op de specifieke behoeften van geiten.

Digitally, driven by goats

Projectstatus

Lopend

Looptijd

Regio

Nederland

Thema

Geitenhouderij, diermonitoring

Projectregeling

EIP - digitalisering & robotisering