Een eerste basis voor de Milieu-Indicator Gewasbescherming (MIG) is enkele jaren geleden ontwikkeld binnen een publiek-private samenwerking tussen het agrobedrijfsleven en de overheid (LVVN). Vervolgens is in 2024 een vervolgtraject opgestart om de MIG verder te ontwikkelen. De MIG is gebaseerd op bestaande, wetenschappelijk gevalideerde modellen van onder meer Wageningen University & Research (WUR) en CLM Onderzoek en Advies. De methodiek sluit aan bij de richtlijnen van de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) en het College voor de Toelating van Gewasbeschermingsmiddelen en Biociden (Ctgb). Daarmee vormt de MIG een solide, wetenschappelijk onderbouwde basis voor zowel praktijktoepassing als beleid. Het doel van de MIG is om telers in staat te stellen om op basis van data beter onderbouwde keuzes te maken over de inzet van middelen, (innovatieve) toepassingstechnieken en maatregelen, met als doel de milieubelasting te minimaliseren. Daarnaast vergroot de indicator de transparantie richting afnemers, ketenpartners en maatschappij en kan hij worden geïntegreerd in certificeringssystemen zoals MPS-Sierteelt, On the Way to PlanetProof en de Biodiversiteitsmonitor Akkerbouw (BMA). De afronding en uitrol van de MIG is bovendien een belangrijke actie binnen het Uitvoeringsprogramma Toekomstvisie Gewasbescherming 2030, dat gericht is op het terugdringen van het gebruik en de milieu-impact van gewasbeschermingsmiddelen.

Dit project richt zich op de toetsing en verdere uitwerking van de MIG voor zowel bedekte als open teelten. De uitwerking is gericht op uitbreiding van de rekenregels voor milieu impact op niet-doelwit insecten, substraatteelt, verneveling (LVM), pot- en containerteelt, naoogstbehandelingen en emissies via run-off en drainage naar oppervlaktewater. De MIG wordt in de praktijk getest bij vier telers: eerst met een initiële toetsing van de bestaande rekenregels, daarna met een eindtoetsing van de nieuw ontwikkelde rekenregels. Ook wordt het handelingsperspectief van telers geëvalueerd. Met deze aanpak wordt vastgesteld of de MIG de milieubelasting correct berekent voor de verschillende beschermingsdoelen (grondwater, waterorganismen, bodemorganismen, niet-doelwitgeleedpotigen, bestuivers en vogels en zoogdieren) en goed aansluit op de praktijk. Indien nodig wordt de MIG, in dialoog met de telers, aangepast.

Daarnaast wordt met behulp van de MIG geanalyseerd welke rol robotisering en automatisering kunnen spelen in het verlagen van de milieubelasting van gewasbescherming. Op basis van de MIG-resultaten uit de praktijktesten worden zowel de huidige als de potentiële effecten van deze technologieën geanalyseerd, hiermee ontstaat inzicht in welke emissiereducties mogelijk zijn wanneer technische innovaties worden ingezet. Om dit inzicht te verkrijgen wordt geanalyseerd wat de milieu-impact is van het gebruik van onder andere een laserweeder, een apparaat dat onkruid bestrijdt met behulp van lasertechnologie. Dit inzicht wordt verder aangevuld door gesprekken met telers, technische partijen en sectorvertegenwoordigers, zodat een breed gedragen beeld ontstaat van de kansen om met behulp van technologische innovaties de milieuimpact in de praktijk verder te verminderen. Tegelijkertijd wordt getest in hoeverre de MIG deze nieuwe technieken op een goede en bruikbare manier kan verwerken. Indien nodig, en waar technisch mogelijk, worden de rekenregels aangepast en/of wordt de invoermodule in de digitale omgeving verbeterd, zodat de MIG optimaal aansluit op de inzet en werking van moderne robottechnieken.

Digitalisering en softwareontwikkeling van de MIG is andere belangrijke fase binnen dit project. De rekenregels vormen het motorblok van de MIG waarop de impact van gewasbeschermingsmiddelen wetenschappelijk bepaald zijn. Een volgende belangrijke stap is het doorontwikkelen van de MIG tot een praktisch toepasbare markttool voor telers, door deze te integreren in bestaande infrastructuur zoals FarmMaps. FarmMaps is een digitaal platform waarin verschillende databronnen veilig worden gekoppeld zodat telers alle bedrijfs- en teeltdata op één plek kunnen beheren en gebruiken via overzichtelijke dashboards en toepassingen, die datagedreven en duurzame teeltbeslissingen ondersteunen. Door de MIG als één van de rekenapps binnen FarmMaps aan te bieden, wordt de methodiek direct toepasbaar in de praktijk voor alle telers. Concreet betekent dit dat een teler inlogt op FarmMaps, zijn eigen teelt- en bedrijfsdata invoert of koppelt, en via de MIG-tool inzicht krijgt in de milieubelasting van het bedrijf. De output blijft hierdoor praktisch en begrijpelijk en niet te theoretisch of wetenschappelijk. Zo ontstaat een breed inzetbaar instrument waarmee telers data gedreven kunnen werken aan het verlagen van hun milieubelasting binnen een platform dat al aansluit bij hun dagelijkse praktijk.

De uitvoering van dit project wordt ondersteund door professioneel projectmanagement en afgesloten met kennisdeling via twee webinars, waarvoor ook potentiële gebruikers zoals telers, overheden, adviesbureaus, keurmerken en milieu- en consumentenorganisaties worden uitgenodigd. Daarnaast worden de resultaten verspreid via de communicatiekanalen van de betrokken sectoren en organisaties. Hiermee worden de resultaten van de vernieuwde MIG breed toegankelijk gemaakt voor telers, adviseurs en beleidsmakers.

Tot slot is het van belang te benadrukken dat deze doorontwikkeling van de MIG met een aantal hele specifieke rekenregels en de validatie van de MIG bij telers essentieel is om de indicator breed toepasbaar te maken binnen de Nederlandse land- en tuinbouw. Voor de afronding van de rekenregels, de digitalisering van de software en de integratie van inzichten rond robotisering is aanvullende financiering noodzakelijk. De gevraagde subsidie is cruciaal om de MIG in 2027 als volledig digitale en praktijkgerichte indicator op te leveren, waarmee een belangrijke stap wordt gezet richting datagedreven, duurzame en geïntegreerde teelt of geautomatiseerde gewasbescherming in Nederland. Deze noodzaak wordt onderschreven door een groot aantal partijen uit de plantaardige sector. De MIG vormt een belangrijk instrument om gezamenlijk verdere verduurzaming te realiseren.

Validatie, uitbreiding en digitalisering van de Milieu-Indicator Gewasbescherming (MIG) voor bedekte en open teelten

Projectstatus

Lopend

Looptijd

Regio

Nederland

Thema

Digitalisering, data

Projectregeling

EIP Robotisering en Digitalisering