Het vermeerderen van bloembollen is een zeer intensieve teelt. Voor optimale resultaten kan een stuk land slechts ééns in de 8 jaar met bollen worden beteeld, waarbij de bodem de overige jaren bij voorkeur als grasland wordt gebruikt zodat deze optimaal kan herstellen. De huidige werkwijze waarmee grasland wordt klaargemaakt voor bollenteelt is afhankelijk van glyfosaat, arbeidsintensief, gebruikt veel energie, leidt tot onnodige slijtage aan mechanisatie, veroorzaakt bodemverdichting en is onnodig destructief voor biodiversiteit. Om in het voorjaar onkruid onder de duim te houden wordt bodemherbicide ingezet, welke ook negatieve impact heeft op de plant- en bodemgezondheid en daarmee de weerbaarheid van het gewas. Ruiter-Wever heeft een nieuwe, alternatieve werkwijze bedacht welke zij wil uitwerken en in de praktijk wil introduceren voor zichzelf en de gehele sector.

Nieuwe werkwijze

Grasland voorbereiden

De eerste stap in het voorbereiden van grasland voor de bollenteelt is het laten afsterven van het gras. Pas als het gras goed bestorven is kunnen bollen worden geplant om negatieve effecten van het verteren van het gras te voorkomen. In de nieuwe werkwijze wordt het grasland met behulp van een bio-mulch-frees zeer ondiep gefreesd om het gras af te laten sterven, zodat hiervoor geen glyfosaat hoeft te worden ingezet. Deze bewerking moet zeer langzaam worden uitgevoerd om het juiste resultaat te geven en kost veel arbeid, waardoor het tot nu toe zorgde voor een significante kostprijsverhoging ten opzichte van het doodspuiten van het grasland met glyfosaat. Door deze bewerking uit te voeren met een autonome trekker wordt de hoge arbeidsvraag voor een relatief saaie bewerking voorkomen. Dit onderdeel is al uitgewerkt en in praktijk toegepast door Ruiter-Wever.

Grondbewerking

Ongeveer 2 maanden na het bio-mulchen is het gras voldoende afgestorven en kunnen de bollen worden geplant. Om de bollen op de juiste diepte te kunnen planten en te zorgen voor een goede bodemstructuur moet de grond goed los worden gemaakt. Dit gebeurt op dit moment door vollevelds te ploegen en/of spitten en daarna vollevelds te frezen. Deze bewerkingen worden zeer langzaam uitgevoerd om de juiste kwaliteit te verkrijgen. Om toch de juiste capaciteit te halen en arbeidsvraag zo laag mogelijk te houden wordt gebruik gemaakt van grote, zware mechanisatie met een grote werkbreedte, waarvoor een zeer krachtige en grote trekker geplaatst wordt om aan de energiebehoefte van de bewerking te kunnen voldoen. Het risico op bodemverdichting is groot en het wordt steeds lastiger om chauffeurs te vinden die dit proces met de juiste kwaliteit kunnen uitvoeren.

In de nieuwe werkwijze wordt de grondbewerking autonoom uitgevoerd. Er wordt gewerkt met smallere en significant lichtere machines, waardoor ook een veel lichtere trekker kan worden ingezet. Vooraf wordt bepaald waar elk teeltbed komt te liggen. Door de bewerking op 1.80m werkbreedte uit te voeren en de machines zodanig aan te passen dat zij tegelijkertijd het teeltbed (1.50m) intensief bewerken en de paden (30cm) minimaal bewerken kan telkens één bed klaar worden gemaakt. Hiervoor is niet langer een trekker van ~250pk nodig, maar kan naar verwachting 125 tot 150pk voldoen. Aan de basis van de bewerking ligt een bodem-scan-kaart, op basis waarvan de afstelling van de machines per locatie in het perceel wordt geoptimaliseerd met behulp van een taakkaart. Het autonomiesysteem zorgt voor de uitvoering van deze taakkaart én valideert de bodem-scan data aan de hand van metingen van afgenomen (motor)vermogen tijdens de bewerking om zo de bodem-scan data nauwkeuriger en betrouwbaarder te maken.

Planten en zaaien

Tijdens het planten van de bollen worden de ondiep bewerkte rijpaden vlak gemaakt en in de nieuwe werkwijze komt hier bij dat zij worden ingezaaid met een snel kiemend mengsel. Dit mengsel zorgt ervoor dat de paden groen zijn en blijven gedurende de winter. Het groen houden voorkomt uitspoeling van nutriënten (paden liggen laag, verzamelen water), voorkomt onkruidgroei in de paden en zorgt voor hogere draagkracht in de paden, met betere berijdbaarheid en minder verdichting in de paden als gevolg.

Onkruidbestrijding

Om onkruidgroei in het vroege voorjaar te voorkomen wordt in de nieuwe werkwijze gebruik gemaakt van een wied-eg. Hierdoor is geen bodemherbicide meer nodig. De wied-eg wordt uitgerust met een tank zodat tijdens het wieden een melasse-oplossing met sporenelementen nauwkeurig en alleen op de bedden kan worden toegediend. Het niet gebruiken van bodemherbicide en het toedienen van de melasse met sporenelementen draagt significant bij aan de plant- en bodemgezondheid en daarmee de weerbaarheid van de planten tegen ziekten en plagen. Hierdoor is ook minder chemische bescherming nodig.

Ontwikkelingen en activiteiten

Om deze nieuwe werkwijze in de praktijk te brengen moeten verschillende bestaande technieken die zich in de praktijk al bewezen hebben worden aangepast zodat zij samen kunnen werken:

Autonomiesysteem
Spit-frees combinatie
Wied-eg
Monitoringssystemen mechanisa

Demonstratie & communicatie

Door de nieuwe werkwijze in de praktijk uit te voeren kan op basis van harde cijfers inzichtelijk worden gemaakt hoe de nieuwe werkwijze kan bijdragen aan een duurzamere bloembollenteelt. Echter is het voor telers zeer belangrijk om een nieuwe methode met eigen ogen te zien en te ervaren onder echte praktijkomstandigheden. Essentieel onderdeel van het project is het organiseren van demonstratie-momenten waar telers kunnen zien dat de nieuwe methode in de praktijk werkt en daarmee echt een alternatief is voor de huidige werkwijze. Ook zullen er verslagen worden gemaakt van de praktijktesten, waarbij ervaringen en inzichten kunnen worden gedeeld via onder andere de communicatiekanalen van de Nationale Proeftuin Precisielandbouw, welke worden gevolgd door veel vooruitstrevende telers.

Weerbaardere teelt, hogere bodemkwaliteit en meer biodiversiteit door chemie te vervangen door slimme autonome bewerkingen

Projectstatus

Lopend

Looptijd

Regio

Nederland

Thema

Robotisering, bollenteelt

Projectregeling

EIP Robotisering en Digitalisering